„Obydwu czy obydwóch: Które wyrażenie jest poprawne?”

Przyznajmy to otwarcie – polska gramatyka potrafi zapędzić w kozi róg nawet najtwardszych językowych zawodników. Niektóre kwestie wydają się tak zagmatwane, że rozczapirzają nasze myśli niczym stara książka z notatkami po babci. Jednym z dylematów, który co jakiś czas skutecznie dzieli społeczeństwo niczym ketchup i majonez przy grillu, jest pytanie: obydwu czy obydwóch? Jeśli i Ty zmagasz się z tym językowym zawijasem niczym uczeń przed dyktandem – świetnie trafiłaś/trafiłeś. Czas rozwiać wątpliwości raz na zawsze!

Skąd się biorą takie językowe zagwozdki?

Język polski, jak wiadomo, to twór żywy, dynamiczny i wyjątkowo umiłowany w niuansach. Różne formy, odmiany, deklinacje – wszystko to sprawia, że czasem nie wiadomo, czy poprawnie mówimy, czy może właśnie popełniamy gramatyczne fopa o epickich rozmiarach. Problem z formami obydwu i obydwóch wynika z nakładania się potocznych form z tymi uznawanymi za wzorcowe oraz z regionalnych naleciałości, które wcale nie ułatwiają sprawy.

Forma poprawna według ekspertów językowych

Jeżeli wierzyć profesorom polonistyki, specjalistom od gramatyki oraz dinozaurom języka polskiego, to poprawną formą jest obydwu. To właśnie ta wersja jest uznawana za standardową i zalecaną w oficjalnych kontekstach. Forma obydwóch jest co prawda dość powszechna w mowie potocznej i – co ciekawe – również akceptowalna, ale uznawana za mniej staranną lub kolokwialną.

Ale skąd ten zamęt? O co w tym wszystkim chodzi?

Obie formy pochodzą od liczebnika „obaj” (czyli „dwaj”). W dopełniaczu liczebników zbiorowych i przymiotnikowych prawidłową formą jest „obu” lub pełniejsza – „obydwu”. I tu trzeba uważać: forma „obydwóch” powstała przez analogię do końcówek przymiotników w dopełniaczu liczby mnogiej – takich jak „tych dwóch”. Niestety – mimo że brzmi to po polsku, nie wszystko, co brzmi znajomo, jest zgodne z regułami.

Kiedy lepiej użyć obydwu, a kiedy obydwóch?

Jeśli chcesz się popisać gramatyczną perfekcją w rozmowie z nauczycielem języka polskiego lub pisać list motywacyjny do redakcji literackiej – postaw na formę obydwu. Przykład: „Rozumiem punkt widzenia obydwu stron konfliktu kulturalnego o ogórka kiszonego.”
Jeśli jednak jesteś na piwku z kolegami i tłumaczysz, że kibicujesz obydwóch drużynom, bo właściwie to nie znasz zasad piłki nożnej – nikt Cię nie zlinczuje (nawet jeśli Gramatyczna Policja kręci głową).

Co na to słowniki?

Według Wielkiego Słownika Ortograficznego PWN oraz Nowego słownika poprawnej polszczyzny PWN – forma „obydwu” to wersja preferowana i zalecana, natomiast „obydwóch” jest uznawana za dopuszczalną, ale już mniej elegancką. Innymi słowy, jeśli walczysz o styl, punktuj na polonistycznej olimpiadzie lub po prostu chcesz błysnąć erudycją, wybieraj „obydwu”. Dla codziennej rozmowy przy kotlecie – „obydwóch” nie zniszczy Ci reputacji (przynajmniej nie od razu).

A może to wszystko zależy od kontekstu?

Dokładnie tak! W języku nie zawsze chodzi tylko o poprawność gramatyczną; liczy się również cel wypowiedzi, kontekst, styl i odbiorca. W środowiskach formalnych i oficjalnych „obydwu” będzie strzałem w dziesiątkę. W codziennym dialogu „obydwóch” jest na tyle zakorzenione, że trudno uznać je za błąd karalny grzywną lub zakazem picia kawy przez tydzień.

Nie od dziś wiadomo, że języka uczymy się całe życie (i z niewielką gwarancją zwrotu). Ale jeśli kiedykolwiek znów stanie przed Tobą dylemat: obydwu czy obydwóch – pamiętaj, że choć obie formy są w użyciu, to jednak „obydwu” ma nieco więcej klasy, jak frak w operze. A jeśli chcesz błyszczeć w gronie językowych purystów – stawiaj na nią bez wahania. W gruncie rzeczy – najważniejsze, by mówić i pisać świadomie, z uśmiechem na ustach i dbałością o sens, a wszelkie „dwóje” w odmianie wybronią się same.

Przeczytaj więcej na: https://womensblog.pl/obydwu-czy-obydwoch-ktora-forma-jest-poprawna-i-kiedy-jej-uzywac/